در ابتدا مي خواهم توضيح مختصري از فرايند فيزيولوژي انزال در مردان جهت آگاهي خوانندگان محترم داشته باشم. انزال يک پديده اي است که در آن سيستم عصبي مرکزي و محيطي دخيل مي باشند. نقاط مختلفي از مغز در يک رابطة نزديک با يکديگر هماهنگ عمل مي کنند تا يک انزال طبيعي در مرد اتفاق بيفتد. هر عاملي که سبب ايجاد اختلال يا آسيب در سيستم عصبي مرکزي يا محيطي گردد، مي تواند منجر به ايجاد اختلال در فرايند انزال شود. مثلاً در بيمارانيکه به مدت طولاني دچار ديابت يا همان مرض قند هستند، اعصاب محيطي بدن ممکن است دچار آسيب شوند، و در تعدادي از اين مردان ما پديدة انزال پس گرد را خواهيم داشت، که در آن، هنگام انزال مايع مني داخل مثانه ريخته و بعداً با ادرار دفع مي شود. در کنترل انزال يک عده واسطه‌هاي عصبي عمل مي کنند، که مهمترين آنها سروتونين مي باشد. سروتونين اثر مهاري بر روي انزال دارد. موقعي که آستانة تحريک در مغز به ميزان لازم مي رسد، انزال اتفاق مي افتد. اگر ما ميزان سروتونين را در مغز بالا ببريم، انزال به تأخير خواهد افتاد. از اين مکانيسم براي درمان انزال زودرس استفاده مي شود، که در سطور بعدي به آن اشاره خواهد شد.
اگر با مشکل انزال زودرس (زود انزالي) برخورد صحيح نشود مي تواند منجر به عواقب ناخواستة جدي گردد. مردانيکه دچار انزال زودرس هستند، رضايت آنها از روابط زناشوئي اندک است، اعتماد به نفس جنسي آنها کاهش مي يابد، و سعي مي کنند از برقرار کردن رابطة زناشوئي فرار کنند. گاهاً آن منجر به افسردگي و مشکلات في ما بين با همسر مي گردد. همسران مردانيکه انزال زودرس (زود انزالي) دارند، بيشتر مبتلا به عدم رضايت جنسي و عدم ارضاء و استرس فردي مي شوند. اصولاً برخورد مناسب با هر بيماري ازجمله انزال زودرس، متشکل از تشخيص صحيح، و درمان مؤثر و بي خطر است. در موارديکه شيوع يک بيماري در جامعه زياد است، افزايش دادن آگاهي مردم اهميت بسيار زيادي دارد. هر بيماري داراي تعريف علمي مخصوص به خود است که متخصص مربوطه آنرا مي داند. ممکن است افراد مختلف تعريف خاصي در ذهنشان باشد و يا اينکه انتظارت متفاوتي از خود داشته باشند، ولي اين دليل وجود بيماري نيست و متأسفانه تعدادي از کمپانيهاي سود جو از همين مورد سوء استفاده کرده و از جيب بيماران خود ساخته، سود چند صد ميليون دلاري در سال دارند. براي آگاهي خوانندگان محترم، ابتدا از تعريف علمي بيماري شروع مي کنيم. انزال زودرس به انزال زودتر از دو دقيقه پس از دخول که در بيش از 90 درصد روابط زناشوئي اتفاق بيفتد اطلاق مي شود و آن در صورتي است که فرد نزديکي مرتب و منظم داشته باشد، اين بدين معني است که اگر تواتر روابط زنانشوئي کم، مثلاً در ماه يکبار و يا حتي کمتر از آن باشد، نمي توان در مورد اينکه فرد داراي انزال زودرس است يا نه، قضاوت دقيق کرد. تعريفي که اينجا از انزال زودرس (زود انزالي) بعمل آمد، اهميت خيلي زياد دارد و پزشک بايستي نسبت به بررسي و درمان مرداني اقدام نمايد که در تعريف علمي مي گنجند. خود انزال زودرس 2 نوع است. يکي نوع اوليه است که فرد از بدو زندگي زناشوئي داراي انزال زودرس مي باشد، و ديگري ثانويه است، بدين معني که بيمار پس از يک دوره روابط زناشوئي طبيعي، دچار انزال زودرس مي شود. پس از اينکه مشخص شد که يک مردي طبق تعريف علمي داراي انزال زودرس (زود انزالي) مي باشد، نبايستي بلافاصله دست به قلم شد و به بيمار دارو تجويز کرد. پديدة انزال زودرس نياز به يررسي دقيق توسط پزشک متخصص در زمينة اختلالات جنسي دارد که در ابتدا با اخذ يک شرح حال دقيق و صحبت با بيمار شروع مي شود. گاهاً هنگاميکه با بيمار صحبت مي شود، متوجه مي شويم که يک عده مشکلات ديگر هستند که بصورت انزال زودرس تظاهر نموده‌اند ودر حقيقت فرد داراي انزال زودرس نمي باشد. مثلاً مشکلات عاطفي ما بين زن و شوهر گاهاً بصورت انزال زودرس خود نمائي مي کنند، يا اينکه مرد داراي اختلال در نعوظ به شکل عدم توانائي در تداوم آن مي باشد، و براي اينکه اين عدم توانائي در ابقاء نعوظ مشکل ساز نشود و يا آشکار نگردد، فرد وقوع انزال را عمداً تسهيل مي کند. در اين موارد بايد به ريشة مشکل پرداخت و آنرا برطرف کرد. علاوه از موضوعات فوق الذکر، يک عده بيماريها هستند که مي توانند سبب انزال زودرس شوند، و درحقيقت در صورت امکان بايد عامل اوليه درمان شود که بدنبال آن، عارضة ثانوية بيماري که همان انزال زودرس است نيز درمان خواهد شد. جهت اطالاع خوانندگان محترم، مهمترين بيماريهائيکه سبب انزال زودرس ثانويه مي شوند، مختصراً توضيح داده مي شود. سردستة اين بيماريها، عفونت يا التهاب پروستات مي باشد که در اصطلاح به آن پروستاتيت مي گويند. اين با بزرگ شدن پروستات که در سنين بعد از 50 سالگي کم‌کم شروع مي شود، متفاوت است. مردانيکه مبتلا به عفونت يا التهاب پروستات هستند، ممکن است دچار انزال زودرس شديد گردند. اينگونه افراد هر قدر هم تحت درمانهاي مرسوم انزال زودرس قرار گيرند، تا زمانيکه پروستاتيت آنها درمان نشود، بهبود پيدا نخواهند کرد. علت ديگر موارد روحي رواني هستند، مثلاً گاهاً مردانيکه دچار اضطراب مي باشند، ثانويه به آن دچار انزال زودرس نيز مي شوند، و با درمان اضطراب، انزال زودرس (زود انزالي) آنها نيز درمان مي شود. گاهاً انزال زودرس منشاء بيماري هورموني دارد، مثلاً افراديکه از پرکاري تيروئيد رنج مي برند، ممکن است دچار انزال زودرس شوند. همانطور که در بالا نيز ذکر شد، يکي از علل نسبتاً شايع انزال زودرس، تعداد روابط زناشوئي اندک است، که آن از علل نسبتاً مهم است و بايستي به آن توجه کرد.

و اما مي رسيم به راههاي درمان انزال زودرس. قبل از شروع به توضيح اجمالي درمان انزال زودرس، به دو نکتة مهم بايد توجه کرد، و گرنه هم درمان بي اثر خواهد بود و هم اينکه فرد مراجعه کننده علاوه از اينکه متحمل هزينه مي شود، در معرض عوارض داروهاي مختلف که گاهاً نيز خطرناک هستند، قرار خواهد گرفت. اولين نکته همان تشخيص دقيق انزال زودرس است، که بايد در تعريف علمي آن بگنجد. ممکن است افراد مختلف انتظارات متفاوت از خود و يا باورهاي نادرست داشته باشند، که بايستي با اين افراد صحبت کرد وتوضيح داد که بيماري خاصي ندارند، و بي مورد دنبال درمانهاي مختلف نباشند. نکتة بعدي بررسي بيمار مبتلا به انزال زودرس از نظر وجود احتمالي ساير بيماريها مي باشد که منجر به انزال زودرس شده اند، چون اگر مثلاً مردي داراي التهاب پروستات باشد، وي از درمانهاي مرسوم براي انزال زودرس (زود انزالي) سودي نخواهد برد، و تجويز دارو به اينگونه مردان توصيه نمي شود.

قبل از پرداختن به راههاي درماني انزال زودرس لازم است  چند نکتة کلي به عرض خوانندگان محترم برسد: 1- هيچ داروئي وجود ندارد که صد در صد انزال زودرس را درمان نمايد 2- براي درمان انزال زودرس هيچ نوع دستگاهي که مورد تأئيد مراجع معتبر علمي باشد وجود ندارد. 3- کلاً هدف يک پزشک هميشه درمان يک بيماري است، نه تسکين موقتي آن. مثلاً بيماري با سردرد مزمن مراجعه مي کند، خداي نکرده ممکن است علت آن تومور مغزي باشد، و تجويز صرف مسکن به اين افراد، ناديده گرفتن بيماري اصلي خواهد بود، اين موضوع را از اين نظر ذکر مي کنم که در حال حاضر تبليغات گسترده‌اي در مورد بعضي کرمها و اسپري‌ها مي شود، که ترکيب اکثر آنها مادة بيحس کننده‌اي بنام گزيلوکائين و يا ليدوکائين است. اين کرمها و اسپري‌ها نه تنها اثر در ماني ندارند، بلکه براي آنها 4 عارضه نيز مترتب است. اول اينکه رفته‌رفته براي بيمار عادت مي آورند که بايستي بطور دائم از آن استفاده نمايد، دوم ميزان رضايتمندي جنسي هم در فرد مورد نظر و هم بويژه در همسر وي کاهش مي يابد. سوم اينکه رفته رفته اثرات درماني آنها کاهش يافته و بيمار بايد مقادير استفاده شده را زياد کند که خطرناک است، چون مواد بيحس کننده از راه پوست و مخاط به راحتي جذب خون مي شوند و مصرف مقادير بيش از حد آنها خطر مسموميت داروئي هم در شوهر و هم در همسر را به همراه دارد، و نکتة آخر اينکه استفاده از کرمها و اسپري‌ها که گاهاً نيز توسط مراکز غير مجاز توليد مي شوند، احتمال عفونتهاي دستگاه تناسلي بويژه در خانمها را زياد مي کند.

در کل از نظر علمي سه نوع درمان شناخته شده براي انزال زودرس وجود دارد: روان درماني – رفتار درماني – و دارو درماني. در حال حاضر در شروع، درمان استاندارد  دارو درماني است. دارو درماني اگر بصورت صحيح انجام شود، در 80-70 درصد بيماران مؤثر بوده و براي هميشه درمان خواهند شد. در موارديکه دارو درماني مؤثر واقع نشده است، بيمار بايستي توسط متخصص مربوطه روان درماني و يا رفتار درماني شود. در علوم پزشکي براي بسياري از بيماريها که لازم است دارو درماني انجام شود، يک يا چند داروي انتخابي وجود دارد، ولي آن در مورد انزال زودرس صدق نمي کند. اولاً انزال زودرس (زود انزالي) درمان داروئي انتخابي ندارد، دوم اينکه براي درمان انزال زودرس داروهاي متخلف از خانواده‌هاي داروئي متفاوت وجود دارند. نکتة حائز اهميت که لازم است ذکر شود اين است که وقتي يک درمان منفرد در بيماري مؤثر واقع شد، ممکن است بيمار ديگري از آن سود نبرد. اين بدين معني است که پزشک پس از اخذ شرح حال و بررسيهاي لازم، تصميم مي گيرد که بهترين دارو براي بيمار کدام است. گاهاً مشاهده مي شود که بيمار مبتلا به انزال زودرس (زود انزالي) که از تجويز داروئي سود برده است، همان را به دوستان و آشنايان نيز توصيه مي کند، که اين امر مي تواند خطرناک باشد. در حال حاضر بيشترين داروهائيکه براي درمان داروئي انزال زودرس تجويز مي شوند، از خانوادة داروهاي هستند که ميزان سروتونين در مغز را بالا مي برند. مورد استفادة اصلي اين داروها در درمان افسردگي است که با مقادير و رژيم درماني متفاوت در بيمارن مبتلا به انزال زودرس (زود انزالي) تجويز مي شوند. ضمن اينکه انواع و اقسام مختلف از اين داروها در بازار وجود دارند، هر بيماري بسته به شرايط باليني، از يک نوع بخصوص از آنها سود خواهد برد و اگر به نحو صيحح تجويز و استفاده نشوند، مي توانند منجر به عوارض ناخواستة زيان بار گردند. موضوع مهم آخر در مورد درمان انزال زودس روش تجويز و استفادة دارو است، که در رابطه با آن 3 نکته را بايستي متذکر شد: 1- درمان داروئي انزال زودرس (زود انزالي) بصورت روزانه است، يعني لازم است بيمار داروي تجويز شده را هر روز تا موقعيکه پزشک معالج صلاح مي داند مصرف نمايد، به عبارتي ديگر، مصرف يک داروي بخصوص چند ساعت قبل از رابطة زناشوئي، جايگاهي در درمان انزال زودرس ندارد.2- درمان داروئي انزال زودرس دراز مدت است و براي ظهور اثرات درماني داروي تجويز شده معمولاً حداقل دو هفته بايد منتظر شد.3- داروي تجويز شده به هيچ وجه نبايستي به يکباره قطع شود، نحوة قطع دارو و زمان آنرا پزشک معالج مشخص خواهد کرد. در پايان اميدوارم که نکات مطروحه راهنمائي براي خوانندگان گرامي در جهت جلوگيري از بدام افتادن در تبليغات سوء شبکه هاي ماهواره اي و اينترنتي باشند.

دکتر محمدرضا صفری نژاد
متخصص اورولوژی